Bananen

 

De meeste Fairtrade-bananen komen uit Zuid-Amerikaanse landen zoals Peru, Ecuador, Dominicaanse Republiek of Colombia. Maar ook in Senegal, of op de Filipijnen in Azië, worden Fairtrade-bananen geteeld. De bananen die je in België in de winkel kan vinden, komen echter vooral uit Zuid- en Centraal-Amerika. Na een reis per schip over de Atlantische Oceaan, komen ze aan in de haven van Antwerpen, waarna ze behandeld worden in de rijperij. Daar wordt de kleur van het fruit gecontroleerd – geler of groener, volgens de vraag van de aankopers.

Fairtrade-bananen in België

Bijna 15% van de bananen die in België worden geconsumeerd, zijn vandaag Fairtrade gecertificeerd. Elke Belg eet dus elk jaar meer dan een kilo Fairtrade-bananen, en dat heeft een rechtstreekse en fundamentele impact voor de producenten en hun gezin. In 2017 leverde de consumptie van Fairtrade-bananen in België bijna 700.000 euro Fairtrade premie op. Dat investeerden kleinschalige boeren in Peru, Ecuador en de Dominicaanse Republiek in projecten die productiviteit stimuleren, of om de levensomstandigheden van hun gemeenschap te verbeteren. 

Je vindt twee verschillende soorten Fairtrade bananen in België: bananen met biolabel, en bananen zonder biolabel. Het aanbod van die Fairtrade-bananen zonder biolabel is vandaag nog altijd erg beperkt, ook al is de verkoop van die bananen van groot belang voor de producenten in landen zoals Panama en Colombia. Deze banaan is bovendien niet minder duurzaam: de Fairtrade standaarden voldoen aan de drie pijlers van duurzame ontwikkeling op economisch, sociaal en ecologisch vlak. Dus of het nu om bio of niet bio Fairtrade-bananen gaat, het blijft van cruciaal belang om de verkoop ervan verder te ontwikkelen. Want ondanks het groeiende succes van Fairtrade bananen, slagen sommige producenten er nog niet in om hun volledige productie te verkopen tegen Fairtrade voorwaarden. 

De Fairtrade-banaan wereldwijd

Arbeiders in de bananensector

eerlijke bananen op school fairtrade bananen faire bananen banana day

Mensen die in de bananensector werken, worden vaak onderbetaald en hebben geen arbeidscontract van onbepaalde duur. Dat heeft rechtstreeks invloed op hun eigen bestaan én dat van hun gezin en hun gemeenschap. De arbeidsomstandigheden op de plantages zijn soms bijzonder moeilijk; de situatie van de seizoenarbeiders is heel instabiel. Fairtrade legt strenge eisen op met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden. De standaarden voorzien bijvoorbeeld permanente arbeidscontracten, vrijheid van vereniging (vakbonden) of betaalde vakantiedagen. Daarnaast werkt Fairtrade International al enkele jaren aan de regularisering van duizenden Haïtiaanse migranten, die na de aardbeving van 2010 hun land ontvluchtten om te gaan werken op plantages in de Dominicaanse Republiek.

Uitdagingen van klimaatverandering

Een andere uitdaging is de klimaatverandering, die een steeds grotere impact heeft op de bananenteelt. De kwekers krijgen te kampen met de gevolgen van klimaatverstoring, zoals langere regenperiodes, hevige orkanen of de aantasting van bananenbladeren door ziekten. De Vallei van Chira in het noorden van Peru leed begin 2017 zwaar onder de verwoestende gevolgen van El Niño, met grote overstromingen tot gevolg. Dat veroorzaakte verliezen op honderden hectaren, waarbij bijna 35 kleine coöperaties en meer dan 7.000 producenten en hun gemeenschappen getroffen werden. Het Fairtradesysteem biedt de kwekers die zich hebben verenigd in coöperaties de kans om de verliezen die ze in de teelt hebben geleden te compenseren, om zo een constante aanvoer bij verschillende importeurs te garanderen.

Lees meer