Genderprogramma's binnen Fairtrade

 

In veel van de landen waar Fairtrade werkt, krijgen vrouwelijke boeren een lager loon dan mannen, zijn ze vaak niet in staat om land te bezitten en hebben ze geen toegang tot leningen of landbouwtrainingen. Hoewel het aantal vrouwen in leidinggevende posities in heel wat Fairtrade-producerende landen is toegenomen, zijn mannen nog steeds in de meerderheid, en worden vrouwelijke leiders vaak als uitzondering op de regel beschouwd. Als onderdeel van de strategie om dat genderevenwicht te herstellen, worden er binnen het Fairtrade-netwerk projecten en opleidingen gestart die vrouwen versterken binnen hun coöperatieve. 

Nieuwe Gender Leadership School in Azië

Producentennetwerk Fairtrade Asia & Pacific richtte een nieuwe Gender Leadership School op: 30 Fairtrade producenten uit Centraal-Azië namen al deel aan de eerste workshop in Kirgizië. Het initiatief krijgt in de volgende maanden ook navolging in Indonesië en India, met meer dan 100 Fairtrade-producenten uit Zuid- en Zuidoost-Azië (Pakistan, India, Sri Lanka, Filippijnen, Vietnam, Thailand en Indonesië). Topics die aan bod komen zijn gefocust op het praktische runnen van een bedrijf, en deelnemers volgen er trainingen rond financiën, onderhandelen, en gendergelijkheid.

De school leidt niet alleen vrouwen op: ook mannen kunnen er terecht om er bij te leren over de uitdagingen waarmee vrouwen worden geconfronteerd, zelf rolmodellen te worden en de waarde van gendergelijkheid in hun gemeenschap te bevorderen. Het is een programma van een jaar, met in totaal 10 modules en ongeveer 30 persoonlijke sessies gepland.

Women School of Leadership in Ivoorkust

De Women School of Leadership werd vorig jaar opgestart in Ivoorkust, en wil vrouwen in staat stellen om leidersfiguren te worden binnen een coöperatieve en hun eigen gemeenschap. De eerste 20 studentes zijn nu afgestudeerd in Abengourou, dat in het oosten van Ivoorkust ligt.

Vrouwelijke cacaoboeren botsen er op vele obstakels om leiders te worden binnen hun lokale gemeenschap of coöperatieve. De belangrijkste daarvan zijn traditionele, sociale en culturele normen rond de rol van vrouwen in gemeenschappen, beperkte toegang tot landbouw, informatie en leningen. Het meest opvallende is daarbij dat vrouwelijke producenten minder kans hebben om land te bezitten: door traditionele structuren rond eigendomsrecht die bepalen dat land geërfd wordt door mannen. In de regio rond Abengourou hebben vrouwen 5% tot 26% minder kans dan mannen om lid te worden van een coöperatieve.

Growing our cocoa, raising our voices

25 vrouwelijke cacaoboeren documenteerden hun uitdagingen en ambities in een korte documentaire, die focust op vrouwenrechten in West-Afrika. Wat is er zo speciaal aan deze documentaire? De vrouwen stonden zélf in voor het maken van de beelden. Ze kregen een intensieve videotraining: om interviewtechnieken te leren, om camera’s en microfoons te leren gebruiken en storyboards te ontwikkelen. Daarna trokken ze terug naar hun eigen dorpen om hun film op locatie te draaien.

De film vertelt het verhaal van vrouwen die hard werken om cacao te telen, maar weinig of niets zien van de winst van de verkoop. Ze leggen uit dat hogere prijzen voor cacao nodig zijn, net zoals makkelijkere toegang tot pesticiden en transport voor hun oogst. Ze hopen om een actievere rol te spelen in hun coöperatieve, en misschien ooit zélf directrice te worden.

Growing women in coffee

Growing Women in Coffee is een initiatief van de voorzitter van de Kabng’etuny coöperatie, Mr. Samson Koskei. Toen zijn coöperatieve Fairtrade gecertificeerd werd, besloot hij om de daad bij het woord te voegen en het principe van gelijkwaardigheid ook echt in de praktijk te brengen. Hij besloot een deel van zijn koffiebomen aan zijn vrouw te geven en riep zijn bestuur en leden op hetzelfde te doen.

Het meeste werk op kleine boerderijen gedaan wordt door vrouwen. De leden van veel coöperatieves zijn echter vaak man. Dit komt omdat alleen diegenen die land of planten bezitten, lid mogen zijn van een coöperatieve. De meeste vrouwen krijgen traditioneel bij het overlijden van hun ouders geen land: dat gaat immers naar hun zonen. Door zijn vrouw planten te geven, kon zij ook lid worden van de coöperatieve. Het heeft hem veel moeite gekost om ook andere mannen te overtuigen hetzelfde te doen.

Maar hij gaf niet op , en na drie jaar waren er 100 vrouwen lid van coöperatieve. Met steun van Fairtrade Africa organiseerden de vrouwen zich in een aparte ‘Women in Coffee’-vereniging, en brachten hun koffie naar de veiling. Deze koffie kreeg de hoogste prijs op de veiling. Een onverwacht succes. Dat was enkele jaren geleden: ondertussen zijn er meer dan 300 vrouwen lid en vindt iedere boer het normaal om zijn vrouw en ook kinderen planten te schenken.

Een ander doel van het project was het gebruik van hout verminderen bij het koken en schoonmaken: het inademen van de zwarte rook was namelijk een groot probleem. Nu zijn ze overgeschakeld op biogas, wat veel efficiënter is en bovendien extra jobs creëert.

De naam van hun koffie? ‘Zawadi Coffee’, de Swahili-naam voor ‘cadeau’. Omdat koffie het geschenk is dat vrouwen hun leven teruggeeft.

Meer weten:

Verhalen van Fairtrade-vrouwen

Lees meer

Eerlijke handel, een hefboom voor vrouwenrechten

Lees meer