De verschillen tussen Fairtrade & Rainforest Alliance

Fairtrade en Rainforest Alliance zijn allebei non-profit-organisaties. Beide ijveren voor duurzamere handelsmodellen door producten te certificeren en van een label te voorzien. Dat doen ze om het respect voor producenten, arbeiders en de planeet die we samen delen te vergroten. Een gelijkaardige missie dus, maar hun aanpak en methodes verschillen wel degelijk

  • Bij Fairtrade vinden we dat eerst en vooral één van de grootste oorzaken vansociaal onrecht aangepakt moet worden: te lage inkomens. De weg effenen voor sociale rechtvaardigheid en duurzame landbouwpraktijken ontwikkelen is onmogelijk zonder eerst de prijsproblematiek op aan te pakken

  • Bij Fairtrade zit de producent mee rond de tafel voor alle beslissingen. Het is geen systeem dat hem wordt opgelegd, maar een democratisch systeem waaraan hij actief en als gelijkwaardige partner deelneemt.

  • Fairtrade is meer dan een label. Het is een burgerbeweging die duurzame langetermijnveranderingen wil bewerkstelligen. Door consumenten, het maatschappelijk middenveld en de politiek te mobiliseren. En door producenten op het terrein de nodige middelen te bezorgen, via initiatieven van producentennetwerken.

Fairtrade pakt sociaal onrecht bij de wortels aan in de strijd voor een duurzamere wereld

Armoede ligt aan de basis van complexe sociale problemen als kinderarbeid. De kinderrechten en de sociale rechtvaardigheid beschermen, kan pas als we óók aandacht besteden aan de inkomenskwestie.

Producenten helpen om hun productiviteit, hun markttoegang en hun managementcapaciteiten te verbeteren (wat zowel Fairtrade als Rainforest Alliance doen): het is allemaal zinvol. Maar hun inkomen significant verhogen lukt alleen als tegelijk de prijs voor wat ze produceren omhoog gaat - dat is wat de ervaring ons leert. De gegarandeerde minimumprijs en de Fairtrade premie zijn een verschil in aanpak in vergelijking met Rainforest Alliance. Beide worden bepaald per product en gepubliceerd in onze standaarden, zodat iedereen ze kan raadplegen. Die transparantie en zekerheid over de prijs bevorderen de veerkracht van producenten, want zo durven ze te investeren in de toekomst.

Als enige grootschalige certificeringssysteem biedt Fairtrade een minimumprijs die als vangnet fungeert wanneer de marktprijzen drastisch dalen. Die minimumprijs gaat rechtstreeks naar de producent en kan door de producent hoger worden onderhandeld. Voor sommige producten geldt boven op de minimumprijs of de marktprijs nog een extra premie voor biologische landbouw, die de omschakeling naar bio moet stimuleren. Ook dat is een belangrijk verschil met Rainforest Alliance: in België zijn ongeveer 70% van de Fairtrade producten ook biogecertificeerd.

Wat de premie betreft, onderscheiden verschillende elementen Fairtrade van Rainforest Alliance

In het Fairtrade systeem geldt: 

  • Het premiebedrag staat vast en is niet onderhandelbaar.  
  • Het bedrag is transparant. 
  • De Fairtrade premie gaat naar de coöperatie. De boeren die lid zijn beslissen op een democratische manier hoe de premie zal worden besteed: materiaal aankopen, de bouw van nieuwe scholen financieren of de leden van de coöperatie cash uitbetalen. In de praktijk zien we dat coöperaties een groot deel van de premie investeren in materiaal dat de inkomsten van de producenten rechtstreeks verhoogt. 

Een voorbeeld voor cacao:


Om verder te springen, geeft Fairtrade geeft producenten een stem  

Als we een eerlijker handelsmodel nastreven dat echt de positie van de boer versterkt, spreekt het vanzelf dat we beginnen bij wat er bij ons gebeurt, in het Fairtrade systeem zelf. 

Wij zijn het enige duurzame label dat producenten als gelijkwaardige partners mee bezitten en beheren. De door de producenten verkozen vertegenwoordigers hebben 50% van de stemmen in de algemene vergadering van Fairtrade International. Ook zijn ze vertegenwoordigd in de raad van bestuur van Fairtrade en zetelen ze in het comité dat de Fairtrade standaarden bepaalt. 

Door de producenten zo nauw te betrekken, kunnen we de problemen aanpakken waarmee zij dagelijks worden geconfronteerd, en programma’s en projecten op poten zetten die ook echt tegemoet komen aan hun noden en die van hun gemeenschappen. 

Fairtrade moedigt de producenten aan om hun stem te laten horen. Daarom moeten ze zich organiseren in democratische, coöperatieve structuren. Zo versterken ze hun invloed op de markt. Arbeiders genieten dan weer de vrijheid om zich te verenigen en vakbonden te vormen. Bovendien ondersteunen de Regionale Fairtrade Producentennetwerken (Fairtrade Producers Networks) de producenten om op het terrein de capaciteit van producenten- en arbeidersorganisaties uit te bouwen en om projecten te ontwikkelen als de Women Schools of Leadership, Climate Academies en het Program for Increased Productivity.  

De Rainforest Alliance-certificering vereist geen specifieke bedrijfsstructuur. Ze certificeert ook boerderijen die door een groot bedrijf of een internationale trader worden beheerd. Alleen Fairtrade pakt met standaarden op vlak van prijzen en bedrijfsvoering werkelijk de ongelijke machtsverdeling op handelsvlak aan. Ook versterkt het de beslissingsmacht en de onderhandelingspositie van producenten en arbeiders.

Fairtrade zet in op samenwerking voor een grotere impact

‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’: dit Afrikaanse gezegde illustreert perfect de essentie van onze Fairtrade beweging. Fairtrade is niet alleen een certificeringssysteem, het is ook een beweging voor sociale gerechtigheid die al meer dan 30 jaar bestaat. Dagelijks verbinden wij boeren en arbeiders, bedrijven, de industrie en consumenten om een duurzame economie te ontwikkelen. Eén die boeren, arbeiders en de planeet die we samen delen op de eerste plaats zet in handelsrelaties. In tegenstelling tot Rainforest Alliance hebben wij een Belgisch team dat zich dagelijks inzet om onze partners te ondersteunen en de steun voor onze beweging en label te laten groeien. 

Wat doen wij?   

  • We werken samen met 83 toegewijde merken. En we helpen hun CSR-, communicatie- en commerciële afdelingen om hun inzet voor Fairtrade in de kijker te zetten.  
  • 100 bedrijven kregen al onze ‘Fairtrade@Work Award’ omdat ze op kantoor dagelijks Fairtrade-gecertificeerde producten consumeren en hun medewerkers sensibiliseren. Samen staan ze voor 103.000 werknemers die op hun beurt ambassadeurs worden van eerlijke handel.  
  • 243 gemeentes dragen de titel FairTradeGemeente. Zij maken hun inwoners warm voor eerlijke handel.  
  • Via onze communicatiekanalen en campagnes gaan we dagelijks in dialoog met de Belgische burgers. We sensibiliseren en informeren hen. Overigens kent 77% van hen het Fairtrade label, Rainforest Alliance doet slechts bij 35% een belletje rinkelen (GFK, 2019). 
  • We werken samen met het maatschappelijk middenveld, lokale ngo’s en politici om een wettelijk kader te creëren dat de levensomstandigheden van de producenten ten goede komt. Ook zo kunnen we ervoor zorgen dat handel eerlijker wordt. 

De belangrijkste actieterreinen van Fairtrade zijn:

  • Leefbaar inkomen/leefbaar loon
  • Kinderarbeid en dwangarbeid
  • Klimaatverandering
  • Gendergelijkheid
  • Mensenrechten

 Fairtrade en Rainforest Alliance nemen dus deel aan gelijkaardige initiatieven en samenwerkingsverbanden en de twee organisaties houden zich aan de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). 

De Fairtrade standaarden omvatten ontwikkelingscriteria voor de implementatie van maatregelen om CO2 uitstoot te verminderen. Fairtrade heeft ook een klimaatstandaard en Carbon Credits ontwikkeld. Daarmee kunnen producenten bijdragen aan het beperken van de negatieve effecten van de klimaatverandering en zich eraan aanpassen.   

De Fairtrade standaarden eisen dat producentencoöperaties de bescherming van bossen garanderen en kiezen voor meer biodiversiteit. Producenten begrijpen beter dan wie ook wat de voordelen zijn van duurzame landbouwpraktijken, want zij hebben het meest te lijden onder de klimaatcrisis. In 2018 kozen ze ervoor om meer dan 10 miljoen dollar van hun Fairtrade premies te besteden aan milieuprojecten. Maar zolang de producenten niet kunnen rekenen op een fatsoenlijk inkomen, doen ze uiteraard wat nodig is om in de eerste plaats te voorzien in de behoeften van hun familie.  

We werken samen met één onafhankelijke certificertingsinstantie, FLOCERT, wat zorgt voor meer consistente en kwalitatieve audits. Ter vergelijking: Rainforest Alliance werkt met meerdere certificertingsinstanties, die door henzelf geautoriseerd zijn.  

Met meer dan 30 jaar ervaring is Fairtrade tegelijk een internationaal systeem en een beweging die leeft bij consumenten en producenten. Onze standaarden beantwoorden aan de diepere oorzaken van sociaal onrecht en we werken samen met tal van spelers om een economie te ontwikkelen die duurzamer is voor boeren, arbeiders en de planeet die we samen delen.