Impact & verandering


Empowerment van producenten in het Zuiden

Het Fairtrade systeem van certificatie en labelling  is gebaseerd op ambitieuze standaarden, die een systemische aanpak van armoedebestrijding mogelijk maken. Op die manier versterkt Fairtrade niet alleen de producenten in het Zuiden, maar ook hun gemeenschappen, families en de netwerken van producenten die hen vertegenwoordigen. Die standaarden hebben als doel om voor betekenisvolle verandering te zorgen op sociaal, economisch en ecologisch vlak. Het gaat om een veranderingsproces waarbij alle actoren van de keten betrokken zijn: producenten, handelsmerken, consumenten, middenveldorganisaties, de overheid. De evolutie van die veranderingen, en de impact ervan op het dagelijks leven van de gemeenschappen van producenten, worden regelmatig gemeten door studies op het terrein.

Het Fairtradesysteem en zijn basisprincipes (zoals de minimumprijs en de Fairtradepremie) worden regelmatig onderzocht in onafhankelijke studies (in samenwerking met bijvoorbeeld TruePrice.org). Die studies worden uitgevoerd per sector en per regio. Het meten van de positieve effecten van Fairtrade op het dagelijks leven van een gemeenschap is immers afhankelijk van de specifieke omstandigheden in elke regio. Denk daarbij aan sleutelfactoren zoals een verschillende politieke situatie of een ander klimaat. 

Daarnaast biedt het Fairtradesysteem ook rechtstreekse en onrechtstreekse ondersteuning aan de producenten en hun organisaties. Zo willen we sociale, economische en ecologische ontwikkeling op lange termijn bevorderen. Verschillende studies bevestigen de positieve gevolgen van Fairtrade voor de producenten en de arbeiders, zowel voor hun organisaties als voor de ontwikkeling van meer landelijke gebieden waar organisaties met een Fairtradecertificatie aanwezig zijn.

DE BELANGRIJKSTE RESULTATEN VAN DE IMPACTMETINGEN:

Betere inkomenssituatie en grotere financiële stabiliteit voor de producenten

Fairtrade streeft ernaar dat producenten kunnen beschikken over een hoger en vooral stabieler inkomen. Dat is een onontbeerlijke voorwaarde om ook te kunnen sparen, waardoor het mogelijk is om te investeren in productiviteit en in kwaliteit. Die investeringen hebben op hun beurt een positieve impact op de inkomsten, maar ook op de levensomstandigheden via de toegang tot gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting, ...
De minimumprijs die wordt vastgelegd voor veel producten - en ook de Fairtradepremie - zijn op dat vlak essentiële factoren om die positieve spiraal op gang te brengen.

Zelfbeschikking via organisatieversterking

Het Fairtradesysteem veronderstelt een democratische, gestructureerde organisatie. Dat heeft voordelen voor de coöperatieve als organisatie en voor de producent als individu. De producenten krijgen een stem en kunnen hun eisen formuleren in het kader van open en democratische besluitvormingsprocessen. Coöperatieves zijn op hun beurt dan weer georganiseerd in producentennetwerken, die hen vertegenwoordigen op de wereldmarkt en binnen Fairtrade. Dit alles versterkt de onderhandelingspositie en het zelfvertrouwen van de producenten. In sommige regio’s met veel door Fairtrade gecertificeerde coöperatieven, worden daardoor zelfs de conventionele handelspartners gedwongen hun aankoopvoorwaarden aan te passen.

Niet alleen producentenorganisaties nemen deel aan besluitvorming via democratische instanties. Dit geldt ook voor de arbeiders op plantages, die zich verenigen in comités om bijvoorbeeld te beslissen over het investeren van een Fairtrade premie.

Gereglementeerde arbeidsvoorwaarden en betere bescherming van gezondheid op de plantages

De strenge eisen op vlak van arbeidsvoorwaarden en het respect voor de vrijheid van vakvereniging, leiden tot concrete verbeteringen voor de mensen die op plantages werken. Gezondheid en welzijn op het werk zijn basiscriteria: zo wordt er op toegezien dat overuren vergoed worden, dat er rekening wordt gehouden met vakantiedagen, dat gezondheid beschermd wordt door preventieve maatregelen, beschermende kledij, vorming over veiligheid, enz.
De arbeiders zijn nu ook beter vertegenwoordigd en krijgen meer invloed in het landbouwbedrijf waar ze werken. Verschillende studies hebben ook aangetoond dat de door Fairtrade gecertificeerde landbouwbedrijven een aanzienlijk hoger aandeel werknemers met een vast contract tellen dan vergelijkbare niet-gecertificeerde bedrijven, die heel vaak mensen aanwerven met een dagcontract dat geen enkele sociale bescherming biedt.

Bescherming van natuurlijke rijkdommen en stimuleren van biologische landbouw

De ecologische criteria van de Fairtradestandaarden dragen bij tot een betere bescherming van het milieu. Opleiding en voordeligere prijzen voor biologische producten stimuleren een omschakeling naar biologische teelt, of ten minste een geïntegreerde landbouw.

Meer weten:

Feiten & cijfers

Meer weten

Impactstudies

Meer weten

Theorie van verandering

Meer weten